復
Quẻ 24 · Địa Lôi Phục
Thượng quái: Khôn (Địa, Thổ) · Hạ quái: Chấn (Lôi, Mộc)
Địa Lôi Phục: quẻ của sự trở lại, dương khí hồi sinh như sấm trong lòng đất. Nên quay về đường đúng sớm, bắt đầu lại từ nhỏ và giữ nhịp từ tốn.
Tượng quẻ
Quẻ Phục có Khôn là đất ở trên, Chấn là sấm ở dưới. Sấm còn nằm trong lòng đất, chưa vang lên, như mầm sống đang cựa mình dưới lớp đất lạnh. Sau quẻ Bác, năm hào âm còn đó nhưng một hào dương đã quay về ở dưới cùng, ứng với tiết Đông chí khi ngày bắt đầu dài trở lại. Chữ Phục nghĩa là trở lại, quay về. Thoán truyện nói qua quẻ này thấy được lòng trời đất, Trình Di giảng lòng ấy chính là sự sinh sôi không bao giờ dứt.
Thoán từ
亨。出入无疾，朋來无咎。反復其道，七日來復，利有攸往。
Hanh. Xuất nhập vô tật, bằng lai vô cữu. Phản phục kỳ đạo, thất nhật lai phục, lợi hữu du vãng.
Hanh thông. Ra vào không bị tổn hại, bạn bè đến không có lỗi. Đi rồi trở lại theo đúng đường của nó, bảy ngày thì quay về, lợi cho việc tiến hành.
Cái tốt đã quay lại thì cứ để nó lớn lên từ tốn, không ai làm hại được, người cùng chí cũng dần tìm đến. Bảy ngày là một vòng tuần hoàn, như ngày đêm, như bốn mùa, đi hết thì trở lại. Như người sau một thời gian sa sút bắt đầu dậy sớm, tập thể dục lại, mỗi ngày một chút, bạn bè thấy vậy cũng rủ nhau cùng làm.
Đại Tượng
雷在地中，復；先王以至日閉關，商旅不行，后不省方。
Lôi tại địa trung, Phục; tiên vương dĩ chí nhật bế quan, thương lữ bất hành, hậu bất tỉnh phương.
Sấm ở trong lòng đất là hình tượng quẻ Phục; các vua đời trước theo đó mà vào ngày Đông chí đóng cửa ải, khách buôn không đi lại, nhà vua không đi tuần xét các phương.
Dương khí mới sinh còn non yếu, cần được yên tĩnh để nuôi lớn, như mầm cây không chịu được giẫm đạp. Vì thế ngày Đông chí người xưa cho cả nước nghỉ ngơi. Giống như sau một năm làm việc vất vả, ta dành mấy ngày Tết nghỉ hẳn, sắp xếp lại tinh thần rồi mới bước vào năm mới.
Hào từ
Hào 1 · 初九
不遠復，无祇悔，元吉。
Bất viễn phục, vô kỳ hối, nguyên cát.
Đi chưa xa đã quay lại, không đến nỗi phải ăn năn, rất tốt.
Sơ Cửu là hào dương ở vị dương, chủ của cả quẻ, vừa lệch đường đã biết quay về. Tiểu Tượng nói đó là cách tu thân, và Hệ từ lấy hào này khen Nhan Hồi có lỗi thì không bao giờ lặp lại. Như người lỡ nói một câu nặng lời, nhận ra ngay và xin lỗi trong ngày, chuyện nhỏ không kịp thành chuyện lớn.
Hào 2 · 六二
休復，吉。
Hưu phục, cát.
Quay về một cách tốt đẹp, tốt.
Lục Nhị âm ở vị âm, trung chính, ở sát trên Sơ Cửu nên gần người có đức. Tiểu Tượng nói tốt vì biết hạ mình theo người nhân. Giống người học trò thấy bạn cùng lớp chăm chỉ, tử tế thì vui vẻ học theo, không vì sĩ diện mà cố chấp.
Hào 3 · 六三
頻復，厲无咎。
Tần phục, lệ vô cữu.
Quay về nhiều lần, có nguy nhưng không có lỗi.
Lục Tam âm ở vị dương, không trung không chính, lại ở cuối quẻ Chấn nên hay động, lạc rồi quay về, quay về rồi lại lạc. Tiểu Tượng nói xét về nghĩa thì không lỗi, vì dù sao vẫn biết quay lại. Như người bỏ một thói quen xấu, lần này chưa được thì lần sau làm lại, chặng đường chênh vênh nhưng hướng đi vẫn đúng.
Hào 4 · 六四
中行獨復。
Trung hành độc phục.
Đi giữa đám đông mà một mình quay về.
Lục Tứ âm ở vị âm, đắc chính, đứng giữa năm hào âm nhưng riêng mình có ứng với Sơ Cửu. Tiểu Tượng nói đó là để theo đạo. Như người trong một nhóm bạn cùng sa đà ăn chơi, một mình chọn quay về với việc học, việc làm, dù lúc đầu có thể thấy lẻ loi.
Hào 5 · 六五
敦復，无悔。
Đôn phục, vô hối.
Quay về một cách đôn hậu, không có điều ân hận.
Lục Ngũ âm nhu, đắc trung, ở ngôi tôn của quẻ Khôn vốn dày dặn. Không có ứng với Sơ Cửu, hào này tự lấy đức trung mà xét mình, Tiểu Tượng gọi là trung dĩ tự khảo. Như người đứng đầu một tổ chức thành thật nhìn lại sai sót của mình, sửa một cách thấu đáo, không cần ai nhắc.
Hào 6 · 上六
迷復，凶，有災眚。用行師，終有大敗，以其國君，凶；至于十年，不克征。
Mê phục, hung, hữu tai sảnh. Dụng hành sư, chung hữu đại bại, dĩ kỳ quốc quân, hung; chí vu thập niên, bất khắc chinh.
Lầm lạc mà không biết quay về, xấu, có tai họa từ ngoài lẫn lỗi tự mình gây ra. Nếu đem quân đi đánh thì cuối cùng thua lớn, liên lụy đến cả vua nước mình, xấu; đến mười năm vẫn không thể đi đánh được.
Thượng Lục âm nhu ở cuối quẻ, xa Sơ Cửu nhất, đã lạc quá xa mà vẫn không chịu nhìn lại. Tiểu Tượng nói cái xấu ở đây là vì trái với đạo làm người đứng đầu. Như một người cố chấp theo kế hoạch sai, càng đổ thêm sức càng thiệt, kéo cả những người đi theo vào. Lời hào nhắc rằng nhận ra mình lạc đường và dừng lại thường đỡ hao tổn hơn cố đi tiếp.
Khi hỏi về
Công việc
Có xu hướng là lúc khởi sắc trở lại sau một giai đoạn khó. Nên bắt đầu lại từ việc nhỏ và vững, đừng vội dồn sức mở rộng. Nếu đã đi chệch hướng thì đây là thời điểm tốt để quay về đúng việc mình giỏi.
Tình duyên
Hợp với việc hàn gắn hoặc nối lại những điều đã từng tốt đẹp. Nên đi từ từ, thành thật với lỗi của mình và tôn trọng nhịp của người kia. Những cuộc quay lại vội vàng thường dễ lặp lại vết xe cũ.
Tiền bạc
Tài chính có xu hướng hồi phục dần, nhưng còn non. Nên giữ thói quen chi tiêu hợp lý, tích lũy đều, chưa phải lúc mạo hiểm. Nhận ra khoản chi sai thì điều chỉnh ngay, đừng để lặp lại.
Nhà cửa
Gia đình hợp với việc sum họp, nối lại liên lạc với người thân lâu không gặp. Những bất hòa cũ có thể được nhắc lại một cách nhẹ nhàng để khép lại. Dành thời gian nghỉ ngơi cùng nhau.
Học tập
Thời gian tốt để học lại từ đầu hoặc quay về môn đã bỏ dở. Nên ôn kiến thức nền và giữ một nhịp học nhỏ mà đều. Sai chỗ nào thì sửa ngay chỗ đó.
Sức khỏe
Hợp với việc lấy lại nhịp sống điều độ sau thời gian bận rộn: ngủ đúng giờ, vận động nhẹ, nghỉ ngơi đủ. Nên khởi động từ từ, đừng ép mình quá sức ngay. Khi có vấn đề về sức khỏe, hãy gặp bác sĩ để được khám và tư vấn.
Lời khuyên
Lạc đường thì quay về càng sớm càng tốt, và bắt đầu lại từ những việc nhỏ. Cái tốt vừa trở lại còn non, nên nuôi nó bằng sự kiên nhẫn và nhịp sống yên ổn.
Quẻ liên quan
Có việc đang băn khoăn? Gieo một quẻ cho riêng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻNội dung tham khảo theo kinh điển Kinh Dịch, không phải lời tiên đoán.