咸
Quẻ 31 · Trạch Sơn Hàm
Thượng quái: Đoài (Trạch, Kim) · Hạ quái: Cấn (Sơn, Thổ)
Trạch Sơn Hàm: quẻ của cảm ứng, như trai gái đến với nhau bằng lòng thành. Nên mở lòng, khiêm tốn đón người, cảm bằng chân tình hơn lời nói.
Tượng quẻ
Quẻ Hàm có Đoài là đầm nước ở trên, Cấn là núi ở dưới. Hơi nước của đầm thấm xuống núi, khí của núi bốc lên đầm, hai bên cảm thông nhau. Đoài là thiếu nữ, Cấn là thiếu nam, chàng trai hạ mình trước cô gái, nên quẻ là hình ảnh tình cảm lứa đôi. Chữ Hàm nghĩa là cùng, khắp, Thoán truyện giải là cảm, thứ cảm tự nhiên không xen tính toán. Trình Di và Chu Hi đều coi đây là quẻ mở đầu Hạ Kinh, nói về đạo vợ chồng và sự cảm ứng giữa người với người.
Thoán từ
亨。利貞。取女吉。
Hanh. Lợi trinh. Thủ nữ cát.
Hanh thông. Lợi về giữ chính. Cưới vợ thì tốt.
Thoán truyện nói mềm ở trên, cứng ở dưới, hai khí cảm nhau mà gắn bó, vững vàng mà vui vẻ. Sự cảm thông giữa người với người là gốc của mọi gắn kết, nhưng phải dựa trên điều chính đáng mới bền. Như chàng trai đến nhà cô gái, lễ phép, chân thành, không phô trương, được cả nhà quý mến.
Đại Tượng
山上有澤，咸；君子以虛受人。
Sơn thượng hữu trạch, Hàm; quân tử dĩ hư thụ nhân.
Trên núi có đầm nước là hình tượng quẻ Hàm; người quân tử theo đó mà để lòng trống rỗng để đón nhận người.
Đỉnh núi trũng xuống mới chứa được nước, lòng người khiêm hư mới đón được ý kiến và tình cảm của người khác. Ai đầy định kiến thì không còn chỗ cho người khác bước vào. Như người quản lý biết lắng nghe nhân viên trẻ, không vội gạt đi, thường nhận được những góp ý đáng giá.
Hào từ
Hào 1 · 初六
咸其拇。
Hàm kỳ mẫu.
Cảm ở ngón chân cái.
Sơ Lục âm ở dưới cùng, ứng với Cửu Tứ, sự cảm mới chạm ở ngón chân, chỉ là động niệm ban đầu chưa thành bước đi. Tiểu Tượng nói chí đã hướng ra ngoài. Như người vừa thấy có cảm tình với ai đó hoặc vừa nhen ý định đổi việc, mới chớm động, chưa nên vội hành động.
Hào 2 · 六二
咸其腓，凶，居吉。
Hàm kỳ phì, hung, cư cát.
Cảm ở bắp chân, xấu; ở yên thì tốt.
Lục Nhị âm ở vị âm, trung chính, ứng với Cửu Ngũ. Bắp chân động là muốn chạy theo trước khi được mời, nên nói xấu, còn Tiểu Tượng dạy thuận theo lẽ mà ở yên thì không hại. Như người thích một công việc mà sốt sắng xin xỏ quá đà dễ bị xem nhẹ, giữ phong thái điềm tĩnh lại thường được trọng.
Hào 3 · 九三
咸其股，執其隨，往吝。
Hàm kỳ cổ, chấp kỳ tùy, vãng lận.
Cảm ở bắp đùi, cứ khư khư theo người, đi tới thì đáng tiếc.
Cửu Tam dương ở vị dương, cuối quái Cấn, lẽ ra nên đứng vững nhưng lại như bắp đùi chỉ biết theo bàn chân mà động. Tiểu Tượng nói cũng không chịu ở yên, chí ở chỗ theo người nên điều mình nắm giữ là thấp kém. Như người không có chính kiến, thấy bạn bè làm gì cũng làm theo, lâu dần đánh mất mình.
Hào 4 · 九四
貞吉悔亡，憧憧往來，朋從爾思。
Trinh cát hối vong, xung xung vãng lai, bằng tòng nhĩ tư.
Giữ chính thì tốt, ân hận tiêu tan. Nếu lòng cứ bồn chồn qua lại thì chỉ bạn bè cùng phe theo ý nghĩ của ngươi.
Cửu Tứ dương ở vị âm, ở chỗ của trái tim trong thân người, ứng với Sơ Lục. Tâm chính thì cảm đến đâu thông đến đó, nhưng nếu lòng cứ tính toán, lo được mất thì chỉ thu hút người cùng ý riêng, Tiểu Tượng nói như vậy là chưa sáng lớn. Như người kết bạn vì lợi, quanh mình dần chỉ còn người cũng vì lợi mà đến.
Hào 5 · 九五
咸其脢，无悔。
Hàm kỳ mỗi, vô hối.
Cảm ở thịt lưng, không có gì ân hận.
Cửu Ngũ dương cương trung chính ở ngôi tôn, ứng với Lục Nhị. Thịt lưng ở sau tim, không động theo ngoại cảnh, nên không mắc lỗi, nhưng Tiểu Tượng nói chí ở ngọn, tức sự cảm còn nông. Như người lãnh đạo giữ mình đúng mực, không thiên vị ai, nhưng nếu khép kín quá thì khó chạm được lòng người.
Hào 6 · 上六
咸其輔，頰，舌。
Hàm kỳ phụ, giáp, thiệt.
Cảm ở quai hàm, má và lưỡi.
Thượng Lục âm ở vị âm, cuối quẻ Đoài là miệng, ứng với Cửu Tam. Cảm đến cuối chỉ còn ở miệng lưỡi, Tiểu Tượng nói đó là lời nói tuôn ra trơn tru. Như người hứa hẹn ngọt ngào mà ít làm, lúc đầu được lòng nhưng lâu dần mất tin. Chân tình thường nằm ở việc làm hơn câu nói.
Khi hỏi về
Công việc
Công việc có xu hướng thuận khi biết lắng nghe và tạo được sự đồng cảm với đồng nghiệp, đối tác. Nên khiêm tốn, mở lòng đón ý kiến, đừng chỉ dùng lời hay để thuyết phục. Tránh nóng vội chạy theo cơ hội khi chưa được mời.
Tình duyên
Quẻ Hàm vốn nói về tình cảm lứa đôi, sự rung động lúc này có xu hướng được đáp lại nếu xuất phát từ lòng thành. Nên tiến tới bằng sự tôn trọng, lễ độ, không cần phô trương. Tránh lời ngọt mà thiếu việc làm.
Tiền bạc
Tài chính thường thuận khi hợp tác dựa trên lòng tin hai chiều. Nên giao kết rõ ràng, đối xử công bằng với bạn hàng. Đừng vì vài lời mời chào hấp dẫn mà vội bỏ tiền.
Nhà cửa
Gia đình gắn bó nhờ sự cảm thông giữa các thành viên. Nên dành thời gian lắng nghe nhau, nhất là giữa vợ chồng, giữa cha mẹ và con cái. Một hành động quan tâm nhỏ thường đi xa hơn nhiều lời dặn dò.
Học tập
Việc học có xu hướng tiến khi bạn thật sự thấy hứng thú và mở lòng với cái mới. Nên khiêm tốn hỏi han, học cả từ bạn bè. Tránh học theo phong trào hoặc chỉ học để nói cho hay.
Sức khỏe
Cảm xúc dễ dao động, lòng bồn chồn khó yên. Nên giữ nhịp sinh hoạt điều độ, tập thở, đi bộ, chia sẻ với người thân để tinh thần nhẹ nhõm. Khi có vấn đề sức khỏe, hãy gặp bác sĩ để được tư vấn.
Lời khuyên
Sự cảm thông bền lâu đến từ lòng thành và sự khiêm hư, không từ tính toán hay lời hay. Nên mở lòng lắng nghe, tiến tới đúng nhịp và để việc làm nói thay lời.
Quẻ liên quan
Có việc đang băn khoăn? Gieo một quẻ cho riêng câu hỏi của bạn.
Gieo quẻNội dung tham khảo theo kinh điển Kinh Dịch, không phải lời tiên đoán.