家人

Quẻ 37 · Phong Hỏa Gia Nhân

Thượng quái: Tốn (Phong, Mộc) · Hạ quái: Ly (Hỏa, Hỏa)

Phong Hỏa Gia Nhân: quẻ của gia đình, mỗi người đúng vai thì nhà yên. Nên nói lời có thực chất, làm việc bền bỉ, bắt đầu từ chính mình.

Tượng quẻ

Quẻ Gia Nhân có Tốn là gió ở trên, Ly là lửa ở dưới. Gió sinh ra từ lửa, như hơi ấm từ bếp lan ra khắp nhà: trong có gốc thì ngoài mới tỏa. Gia Nhân là người trong nhà, quẻ nói về đạo giữ gìn gia đình. Hào hai âm ở trong và hào năm dương ở ngoài đều đắc chính, như mỗi người đứng đúng chỗ của mình. Trình Di nhấn mạnh muốn yên thiên hạ trước hết phải chỉnh cái nhà, mà chỉnh nhà bắt đầu từ chính thân mình.

Thoán từ

利女貞。

Lợi nữ trinh.

Lợi ở chỗ người phụ nữ giữ chính.

Thoán truyện nói nữ chính vị ở trong, nam chính vị ở ngoài, cha ra cha, con ra con, anh ra anh, em ra em thì đạo nhà mới chính. Ngày xưa người phụ nữ giữ nếp trong nhà nên kinh nói đến nữ trước. Đọc theo nghĩa ngày nay, ý chính là mỗi thành viên làm tròn phần mình và giữ sự ngay thẳng. Như một gia đình chia việc rõ ràng, người lo tài chính, người lo con cái học hành, ai cũng đáng tin thì cả nhà vững.

Đại Tượng

風自火出，家人；君子以言有物，而行有恆。

Phong tự hỏa xuất, Gia Nhân; quân tử dĩ ngôn hữu vật, nhi hạnh hữu hằng.

Gió từ lửa mà ra là hình tượng quẻ Gia Nhân; người quân tử theo đó mà lời nói có thực chất, việc làm có trước có sau.

Gió từ lửa ra, như ảnh hưởng bên ngoài sinh từ cái gốc bên trong. Trong nhà, con cái học theo điều cha mẹ làm nhiều hơn điều cha mẹ nói. Người cha hứa đưa con đi chơi cuối tuần mà giữ lời đều đặn sẽ dạy con chữ tín tốt hơn mọi bài giảng.

Hào từ

  1. Hào 1 · 初九

    閑有家，悔亡。

    Nhàn hữu gia, hối vong.

    Đặt khuôn phép phòng giữ ngay từ khi có nhà, thì hối hận mất đi.

    Sơ Cửu dương cương đắc chính, ở đầu quẻ, là lúc gia đình mới lập. Chữ nhàn vốn là cái then cửa, ý nói dựng nếp và giới hạn từ sớm. Tiểu Tượng nói làm vậy khi chí người trong nhà chưa đổi khác, chưa sinh thói xấu. Như vợ chồng mới cưới bàn trước chuyện tiền bạc, việc nhà, về sau ít va chạm hơn là để chuyện phát sinh rồi mới sửa.

  2. Hào 2 · 六二

    无攸遂，在中饋，貞吉。

    Vô du toại, tại trung quỹ, trinh cát.

    Không tự ý làm theo ý riêng, lo việc cơm nước ở trong nhà, giữ chính thì tốt.

    Lục Nhị âm nhu đắc trung đắc chính, ứng với Cửu Ngũ, là người giữ nếp bên trong. Không tự chuyên, chăm lo bữa ăn cho cả nhà, Tiểu Tượng nói tốt vì thuận mà khiêm tốn. Ngày nay ai trong nhà cũng có thể giữ vai này, và việc tưởng nhỏ như bữa cơm chung lại là sợi dây nối các thành viên với nhau.

  3. Hào 3 · 九三

    家人嗃嗃，悔厲吉；婦子嘻嘻，終吝。

    Gia nhân hạc hạc, hối lệ cát; phụ tử hi hi, chung lận.

    Người trong nhà nghiêm khắc gay gắt, có hối, có nguy nhưng tốt; vợ con cười đùa hi hi, cuối cùng đáng tiếc.

    Cửu Tam dương cương ở vị trí dương, quá cứng mà không trung, đứng trên cùng quẻ dưới nên dễ nghiêm khắc thái quá. Tiểu Tượng nói nghiêm thì chưa mất nếp, còn để vợ con cười đùa buông lơi là mất tiết độ của nhà. Giữa quá nghiêm và quá lỏng, kinh nghiêng về nghiêm, nhưng nghiêm nên có tình. Như cha mẹ đặt giờ dùng điện thoại cho con, có lúc con phụng phịu, nhưng vẫn hơn để mọi thứ trôi tuột.

  4. Hào 4 · 六四

    富家，大吉。

    Phú gia, đại cát.

    Làm cho nhà giàu có, rất tốt.

    Lục Tứ âm nhu đắc chính, ở đầu quẻ Tốn, thuận theo Cửu Ngũ ở trên. Tiểu Tượng nói giàu nhà mà rất tốt là vì thuận và ở đúng vị. Giàu ở đây không chỉ là tiền mà còn là nề nếp, sự đầy đủ và hòa thuận. Như người biết vun vén, chi tiêu có kế hoạch, lại giữ được không khí ấm áp, nhà thường ngày một khá lên.

  5. Hào 5 · 九五

    王假有家，勿恤。吉。

    Vương cách hữu gia, vật tuất. Cát.

    Vua lấy đức cảm thông đến cả nhà, không phải lo. Tốt.

    Cửu Ngũ dương cương trung chính ở ngôi tôn, ứng với Lục Nhị cũng trung chính, là hình ảnh người chủ gia đình mẫu mực. Chữ cách là đến, là cảm thông tới mọi người trong nhà, Tiểu Tượng nói đó là cảnh mọi người thương yêu lẫn nhau. Khi người đứng đầu sống tử tế và gương mẫu, cả nhà thường tự noi theo, không cần nhiều quy định hay lo âu.

  6. Hào 6 · 上九

    有孚威如，終吉。

    Hữu phu uy như, chung cát.

    Có lòng thành tín lại có uy nghiêm, cuối cùng tốt.

    Thượng Cửu dương cương ở cuối quẻ, là lúc đạo nhà đã thành. Giữ nhà lâu dài cần cả lòng thành và uy nghiêm, Tiểu Tượng nói uy ấy có được là nhờ quay lại sửa chính mình. Người lớn trong nhà được kính trọng không nhờ lớn tiếng mà nhờ sống đúng điều mình dạy, như ông bà giữ nếp lành cả đời thì con cháu tự nể phục.

Khi hỏi về

Công việc

Công việc thuận khi mỗi người rõ vai, rõ trách nhiệm như trong một gia đình. Nên xây dựng quy tắc chung, giữ chữ tín và làm gương trước khi đòi hỏi người khác. Nhóm nhỏ gắn bó hoặc việc kinh doanh gia đình thường hợp với tinh thần quẻ này.

Tình duyên

Tình cảm có xu hướng đi về phía gắn bó, tính chuyện lâu dài. Nên bàn rõ mong muốn, cách sống và cách chia sẻ trách nhiệm. Sự chân thành và giữ lời trong việc nhỏ thường làm nền cho niềm tin.

Tiền bạc

Tiền bạc khá lên nhờ vun vén và kỷ luật chi tiêu hơn là nhờ may rủi. Nên lập ngân sách gia đình, thống nhất cách tiêu và tránh giấu nhau chuyện tiền.

Nhà cửa

Đây là quẻ trực tiếp nói về gia đình. Nên giữ nếp sinh hoạt, ăn cơm cùng nhau, người lớn làm gương. Nghiêm mà có tình thường giữ nhà yên hơn là buông lỏng.

Học tập

Việc học có xu hướng tiến bộ khi có nề nếp đều đặn và sự hỗ trợ của người nhà. Nên đặt giờ học cố định, học có trước có sau. Học cùng anh chị em hoặc bạn thân quen cũng có ích.

Sức khỏe

Nhịp sống lành mạnh thường bắt đầu từ thói quen chung trong nhà: bữa ăn đúng giờ, ngủ đủ, cùng nhau vận động. Nên để ý tinh thần của nhau và nghỉ ngơi hợp lý. Khi có vấn đề sức khỏe, hãy gặp bác sĩ.

Lời khuyên

Muốn mọi việc yên ổn, hãy bắt đầu từ chính mình và từ trong nhà. Nên nói lời có thực chất, làm việc có trước có sau, giữ nếp từ sớm, nghiêm mà vẫn thương.

Quẻ liên quan

Có việc đang băn khoăn? Gieo một quẻ cho riêng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ

Nội dung tham khảo theo kinh điển Kinh Dịch, không phải lời tiên đoán.