Quẻ 54 · Lôi Trạch Quy Muội

Quẻ Quy Muội có Chấn là sấm, là người con trai lớn ở trên, Đoài là đầm, là người con gái út ở dưới. Sấm động trên mặt đầm, nước theo đó mà gợn, như người con gái trẻ vì vui mà đi theo. Quy là về nhà chồng, muội là em gái, tên quẻ nói việc người em gái xuất giá. Thoán truyện coi hôn nhân là nghĩa lớn của trời đất, nhưng ở quẻ này các hào phần nhiều không đúng vị, mềm lại cưỡi lên cứng, nên tiến lên thì xấu. Trình Di giảng: vì vui mà động, không theo lễ, nên khó bền.

1. Hào 1 · 初九

   歸妹以娣，跛能履，征吉。

   Quy muội dĩ đễ, bả năng lý, chinh cát.

   Em gái về nhà chồng ở phận người theo hầu, như người chân thọt mà vẫn đi được, tiến tới thì tốt.

   Sơ Cửu dương cương ở dưới cùng, không có ứng vì Cửu Tứ cũng là dương, như người ở vị trí phụ. Có đức cứng chính nhưng địa vị thấp, như chân thọt vẫn bước được, nghĩa là làm được phần việc trong khuôn khổ của mình. Tiểu Tượng nói đó là đạo thường hằng, biết nâng đỡ người trên. Như một người phó giỏi, không tranh vai chính mà vẫn góp phần lớn vào thành công chung.

2. Hào 2 · 九二

   眇能視，利幽人之貞。

   Diểu năng thị, lợi u nhân chi trinh.

   Mắt kém mà vẫn nhìn được, lợi về sự giữ chính của người sống ẩn lặng.

   Cửu Nhị dương cương đắc trung, ứng với Lục Ngũ âm nhu, như người có tài mà chỗ dựa yếu, chỉ phát huy được một phần. Dù vậy, giữ lòng chính như người ở ẩn thì không lỗi, Tiểu Tượng nói là chưa đổi đạo thường. Giống người chịu thiệt trong một gia đình chưa trọn vẹn, vẫn giữ nếp tử tế của mình mà không oán trách.

3. Hào 3 · 六三

   歸妹以須，反歸以娣。

   Quy muội dĩ tu, phản quy dĩ đễ.

   Em gái về nhà chồng phải chờ đợi, rốt cuộc quay lại về ở phận người theo hầu.

   Lục Tam âm nhu ở vị dương, bất trung bất chính, lại là chủ của quái Đoài, ham vui mà muốn tiến. Đòi vị trí cao hơn sức mình nên không ai đón, Tiểu Tượng nói đó là chưa xứng; Chu Hi hiểu chữ tu là người hầu thấp, ý cũng là tự đặt mình chỗ chưa đáng. Như người ứng tuyển đòi ngay chức quản lý khi chưa đủ kinh nghiệm, rốt cuộc phải nhận vị trí thấp hơn để làm lại.

4. Hào 4 · 九四

   歸妹愆期，遲歸有時。

   Quy muội khiên kỳ, trì quy hữu thời.

   Em gái về nhà chồng lỡ hẹn, về muộn là vì chờ đúng lúc.

   Cửu Tứ dương cương ở quái trên, không có ứng ở dưới, như người con gái có phẩm chất mà chưa gặp đúng chỗ nên lỡ thì. Tiểu Tượng nói chí của việc lỡ hẹn là chờ rồi mới đi, không phải bị bỏ quên. Như người từ chối những lời mời việc làm chưa hợp, chấp nhận chậm một chút để chọn nơi thật sự phù hợp.

5. Hào 5 · 六五

   帝乙歸妹，其君之袂，不如其娣之袂良，月幾望，吉。

   Đế Ất quy muội, kỳ quân chi duệ, bất như kỳ đễ chi duệ lương, nguyệt cơ vọng, cát.

   Vua Đế Ất gả em gái, tay áo của người làm vợ chính không đẹp bằng tay áo của người em theo hầu; trăng gần rằm, tốt.

   Lục Ngũ âm nhu đắc trung ở ngôi tôn, ứng với Cửu Nhị, như người con gái dòng vua mà về nhà chồng ăn mặc giản dị hơn cả người theo hầu. Tiểu Tượng nói vị ở giữa, lấy sự cao quý của đức mà đi, không lấy vẻ ngoài. Trăng gần rằm là gần đầy mà chưa tràn, biết khiêm thì giữ được. Như người giàu có đến nhà thông gia mà ăn mặc nhã nhặn, không phô trương, lại được quý trọng hơn.

6. Hào 6 · 上六

   女承筐无實，士刲羊无血，无攸利。

   Nữ thừa khuông vô thực, sĩ khuê dương vô huyết, vô du lợi.

   Người nữ bưng giỏ mà trong giỏ không có gì, người nam làm lễ cắt dê mà không thấy máu, không có gì lợi.

   Thượng Lục âm nhu ở cuối quẻ, không có ứng vì Lục Tam cũng là âm, như lễ cưới chỉ còn hình thức mà không có thực chất. Tiểu Tượng nói đó là bưng cái giỏ rỗng. Một mối quan hệ chỉ giữ vỏ bề ngoài, không còn lòng thành bên trong, thường khó đi tiếp. Như hai người vẫn đăng ảnh vui vẻ mà không còn nói chuyện thật với nhau, nên nhìn lại phần ruột trước khi lo phần vỏ.

Đừng để niềm vui nhất thời dẫn mình vào chỗ chưa đúng vị. Nên nghĩ đến đường dài, thấy trước chỗ dễ đổ vỡ để phòng, và coi trọng thực chất hơn vẻ ngoài.

• Quẻ hỗ既濟63 · Ký Tế
• Quẻ đảo漸53 · Tiệm
• Quẻ đối漸53 · Tiệm
• Quẻ trước漸53 · Tiệm
• Quẻ sau豐55 · Phong