Quẻ 11 · Địa Thiên Thái

Quẻ Thái có Khôn là đất ở trên, Càn là trời ở dưới. Nhìn qua tưởng ngược, nhưng khí trời đi lên, khí đất đi xuống, hai bên gặp nhau nên muôn vật thông suốt. Chữ Thái nghĩa là thông, là yên lành rộng lớn. Ba hào dương ở trong, ba hào âm ở ngoài: trong mạnh mà ngoài thuận, người tốt ở gần, cái xấu lui dần. Trình Di và Chu Hi đều nói Thái là thời thịnh, nhưng người giữ Thái phải biết lo ngay từ lúc đang thịnh.

1. Hào 1 · 初九

   拔茅茹以其彙，征吉。

   Bạt mao nhự dĩ kỳ vị, chinh cát.

   Nhổ cỏ tranh thì rễ liền nhau kéo theo cả bụi, cùng loài mà tiến thì tốt.

   Sơ Cửu dương ở vị dương, đắc chính, ứng với Lục Tứ, cùng hai hào dương phía trên như những cọng tranh rễ liền nhau. Thời Thái, người tốt tiến lên thì kéo theo bạn cùng chí, Tiểu Tượng nói chí ở bên ngoài, tức muốn ra làm việc chung. Như một người được cất nhắc giới thiệu thêm những đồng nghiệp giỏi cùng vào dự án, cả nhóm cùng đi lên.

2. Hào 2 · 九二

   包荒。用馮河，不遐遺；朋亡。得尚于中行。

   Bao hoang. Dụng bằng hà, bất hà di; bằng vong. Đắc thượng vu trung hành.

   Bao dung cả chỗ hoang vu. Dám lội qua sông, không bỏ sót người ở xa; không kéo bè kết cánh. Như thế là hợp với đạo trung.

   Cửu Nhị dương ở vị âm, đắc trung, ứng với Lục Ngũ, là người gánh việc chính của thời Thái. Lúc thịnh cần lòng rộng chứa được người kém, có gan làm việc khó, không quên người ở xa, không thiên vị phe mình; Tiểu Tượng nói nhờ hợp đạo trung mà sáng sủa, rộng lớn. Như trưởng phòng giỏi vừa kiên nhẫn với nhân viên yếu, vừa dám nhận dự án khó, lại công bằng với cả người không thân với mình.

3. Hào 3 · 九三

   无平不陂，无往不復，艱貞无咎。勿恤其孚，于食有福。

   Vô bình bất bí, vô vãng bất phục, gian trinh vô cữu. Vật tuất kỳ phu, vu thực hữu phúc.

   Không có chỗ bằng nào mà không có dốc nghiêng, không có đi nào mà không trở lại; biết khó mà giữ chính thì không lỗi. Đừng lo, cứ giữ lòng thành thì có phúc lộc.

   Cửu Tam dương ở vị dương, ở cuối nội quái, sát ranh giới với Khôn, Tiểu Tượng gọi là chỗ giáp nhau của trời và đất. Thịnh đã lên đến đỉnh thì có xu hướng chuyển, như đường bằng rồi sẽ đến dốc; biết vậy mà giữ chính, thận trọng thì vẫn yên. Như cửa hàng đang đắt khách vẫn để dành vốn, giữ chất lượng, để khi chợ vắng vẫn đứng được.

4. Hào 4 · 六四

   翩翩，不富以其鄰；不戒以孚。

   Phiên phiên, bất phú dĩ kỳ lân; bất giới dĩ phu.

   Nhẹ nhàng bay xuống, không giàu mà vẫn cùng láng giềng đi theo; không cần răn bảo mà vẫn tin nhau.

   Lục Tứ âm ở vị âm, đắc chính, ứng với Sơ Cửu, cùng hai hào âm phía trên nhẹ nhàng hạ xuống để giao với ba hào dương. Tiểu Tượng nói các hào âm vốn rỗng, không thật giàu, nhưng không cần răn mà vẫn tin vì đó là mong muốn từ trong lòng. Như người trên chủ động xuống gặp người dưới, không dựa vào quyền thế mà mọi người vẫn tự nguyện theo.

5. Hào 5 · 六五

   帝乙歸妹，以祉，元吉。

   Đế Ất quy muội, dĩ chỉ, nguyên cát.

   Vua Đế Ất gả em gái, nhờ thế có phúc, rất tốt.

   Lục Ngũ âm ở vị dương, đắc trung, ở ngôi tôn mà ứng với Cửu Nhị ở dưới, như vua Đế Ất gả em gái cho bề tôi hiền. Người ở địa vị cao mà biết hạ mình kết giao với người tài, Tiểu Tượng nói đó là giữ đạo trung mà thực hiện được điều mong muốn. Như chủ doanh nghiệp chịu xuống tận xưởng lắng nghe người kỹ sư giỏi, mối hợp tác ấy thường mang lại nhiều điều tốt.

6. Hào 6 · 上六

   城復于隍，勿用師，自邑告命，貞吝。

   Thành phục vu hoàng, vật dụng sư, tự ấp cáo mệnh, trinh lận.

   Tường thành đổ về hào, chớ dùng quân, chỉ ban lệnh trong ấp của mình; dù giữ chính cũng đáng tiếc.

   Thượng Lục âm ở vị âm, ở cuối quẻ, thời Thái đã đến tận cùng, như bức tường thành đắp bằng đất đào từ hào nay lại đổ về hào. Tiểu Tượng nói mệnh lệnh đã rối. Lúc này không nên dùng sức ép buộc, chỉ nên thu về chỉnh đốn phạm vi gần mình, như công ty sau thời tăng trưởng nóng bắt đầu chững lại thì củng cố nội bộ thường hợp hơn tiếp tục mở rộng.

Khi trên dưới giao hòa, hãy làm việc lớn với lòng rộng và công bằng, kéo người tốt cùng tiến. Giữa lúc thịnh vẫn nên lo xa, vì không có đường bằng nào mà không có dốc.

• Quẻ hỗ歸妹54 · Quy Muội
• Quẻ đảo否12 · Bĩ
• Quẻ đối否12 · Bĩ
• Quẻ trước履10 · Lý
• Quẻ sau否12 · Bĩ