Quẻ 61 · Phong Trạch Trung Phu

Quẻ Trung Phu có Tốn là gió ở trên, Đoài là đầm ở dưới. Gió thổi trên đầm, mặt nước lay động theo, cảm ứng mà không cần nhìn thấy. Nhìn hình quẻ, hai hào âm ở giữa như lòng rỗng không định kiến, còn hai hào dương ở giữa mỗi quái như bên trong đầy thực. Chữ Phu vẽ hình chim dùng móng ấp trứng, đúng ngày thì trứng nở, nên mang nghĩa tin. Trình Di và Chu Hi giảng lòng trống là gốc của tin, lòng thực là chất của tin.

1. Hào 1 · 初九

   虞吉，有它不燕。

   Ngu cát, hữu tha bất yến.

   Liệu xét kỹ rồi yên lòng tin thì tốt, có ý khác thì không yên.

   Sơ Cửu dương ở ngôi dương, đắc chính, ứng với Lục Tứ, là lúc lòng tin mới khởi. Phải cân nhắc kỹ người mình tin, đã chọn thì giữ một lòng; Tiểu Tượng nói tốt là vì chí chưa đổi. Như lúc bắt đầu hợp tác làm ăn, tìm hiểu kỹ đối tác rồi mới bắt tay, bắt tay rồi thì đừng vừa làm vừa ngó chỗ khác.

2. Hào 2 · 九二

   鳴鶴在陰，其子和之，我有好爵，吾與爾靡之。

   Minh hạc tại âm, kỳ tử họa chi, ngã hữu hảo tước, ngô dữ nhĩ mỹ chi.

   Hạc kêu trong bóng râm, con nó cất tiếng họa theo. Ta có chén rượu ngon, ta cùng ngươi chia nhau.

   Cửu Nhị dương cương đắc trung, không có ứng chính với Cửu Ngũ vì cả hai đều dương, nhưng cùng một đức thành thật nên tự cảm nhau. Tiếng hạc trong chỗ khuất vẫn có con đáp lại, Tiểu Tượng nói đó là điều mong từ tận đáy lòng. Như người thầy tận tâm không cần quảng cáo, lời dạy chân thành vẫn được học trò nhớ và đáp lại bằng sự gắn bó.

3. Hào 3 · 六三

   得敵，或鼓或罷，或泣或歌。

   Đắc địch, hoặc cổ hoặc bãi, hoặc khấp hoặc ca.

   Gặp đối thủ, lúc đánh trống tiến lên, lúc lại thôi, lúc khóc, lúc hát.

   Lục Tam âm ở ngôi dương, không trung không chính, ở cuối quẻ Đoài, ứng với Thượng Cửu nhưng không có lòng tin vững ở bên trong. Vui buồn tiến lui đều tùy vào người khác, cái gốc là ngôi không đúng như Tiểu Tượng chỉ ra. Như người để tâm trạng phụ thuộc vào một đối thủ hay một người mình để ý: họ khen thì vui, họ lạnh thì buồn, lâu dần mệt mỏi mà chẳng đi đến đâu.

4. Hào 4 · 六四

   月幾望，馬匹亡，无咎。

   Nguyệt cơ vọng, mã thất vong, vô cữu.

   Trăng gần đến rằm, con ngựa mất bạn đôi, không lỗi.

   Lục Tứ âm ở ngôi âm, đắc chính, ở sát Cửu Ngũ, thế như vầng trăng gần tròn mà không đầy hẳn, không tranh sáng với mặt trời. Nó vốn ứng với Sơ Cửu như cặp ngựa kéo chung xe, nhưng dứt bỏ bè cũ để một lòng theo người trên; Tiểu Tượng gọi là cắt đứt đồng loại mà theo lên. Như người được tin giao việc quan trọng, không kéo bè kéo cánh mà đặt lợi ích chung lên trước, nên không mắc lỗi.

5. Hào 5 · 九五

   有孚攣如，无咎。

   Hữu phu luyến như, vô cữu.

   Có lòng tin gắn bó, níu kết mọi người, không lỗi.

   Cửu Ngũ dương cương, trung chính ở ngôi tôn, là chủ của lòng tin trong quẻ. Sự thành thật của nó buộc chặt lòng người như sợi dây nối liền, Tiểu Tượng nói vì ngôi chính đáng. Như người đứng đầu một nhóm giữ lời trong cả việc nhỏ, mọi người dần tin và gắn bó mà không cần ràng buộc bằng giấy tờ.

6. Hào 6 · 上九

   翰音登于天，貞凶。

   Hàn âm đăng vu thiên, trinh hung.

   Tiếng gà gáy mà muốn bay lên tận trời, cố giữ như thế thì xấu.

   Thượng Cửu dương ở cuối quẻ, lòng tin đã đến chỗ cùng, chỉ còn tiếng vang mà không có thực. Gà vốn không bay cao được, chỉ có tiếng là vọng lên trời; Tiểu Tượng hỏi như thế sao lâu được. Như một thương hiệu quảng cáo rầm rộ mà chất lượng không theo kịp, tiếng tăm có thể nổi nhanh nhưng thường cũng tàn nhanh.

Hãy để lòng tin đến từ sự thành thật bên trong và việc làm đều đặn. Chọn kỹ người để tin, đã tin thì giữ một lòng, và tránh để tiếng nói vượt quá thực chất.

• Quẻ hỗ頤27 · Di
• Quẻ đảo中孚61 · Trung Phu
• Quẻ đối小過62 · Tiểu Quá
• Quẻ trước節60 · Tiết
• Quẻ sau小過62 · Tiểu Quá