Phương pháp · 6 phút đọc

Lục thân trong Lục Hào: cách tính

Một hào Thổ không phải lúc nào cũng là Phụ Mẫu. Muốn đọc đúng tên lục thân, trước hết phải xác định hành nào làm mốc, rồi mới hỏi nhãn ấy có liên hệ gì với việc đang xét.

Vì sao gọi lục thân nhưng bảng có năm nhóm tên?

Trong phép Lục Hào nạp giáp đang xét, lục thân là tên truyền thống của hệ quan hệ gồm Phụ Mẫu, Huynh Đệ, Tử Tôn, Thê Tài và Quan Quỷ. Bảng có năm nhóm nhãn để gán cho các hào; không cần sáng tạo thêm một nhãn thứ sáu cho đủ chữ lục. Sáu hào là sáu vị trí, không phải sáu loại quan hệ khác nhau. Nhiều hào có thể cùng mang một tên, và một nhóm có thể không hiện trên mặt quẻ.

Cũng đừng cố chia từng chữ trong tên ghép thành những nhóm riêng. Phụ Mẫu ở đây là một loại quan hệ; Thê Tài cũng là một nhãn kỹ thuật. Tên gọi không tự xác định một người có thật. Đọc thấy Phụ Mẫu chưa đủ để nói cha mẹ đang liên quan; đọc thấy Quan Quỷ càng không phải chứng cứ về ma quỷ. Cần hoàn thành bước tính quan hệ trước, sau đó mới giải thích biểu tượng trong phạm vi câu hỏi.

Chữ ta trong sinh ta là hành của cung quẻ

Quy tắc dùng hành của cung mà quẻ chính thuộc về làm mốc. Hành của từng hào được xác định từ địa chi sau khi nạp giáp. So hành hào với hành cung, ta có năm quan hệ bên dưới. Chữ ta trong công thức là điểm tham chiếu ấy, không phải hành năm sinh của người hỏi, không mặc nhiên là hành hào Thế và cũng không tùy chọn thượng quái hoặc hạ quái. Sai mốc sẽ làm sai cả cột tên dù vòng sinh khắc đã nhớ đúng.

Khi tự tính, hãy viết thành câu đầy đủ: hành nào sinh hành nào, hành nào khắc hành nào. Hai chiều không thể đổi chỗ. Thổ sinh Kim khác Kim sinh Thổ; Kim khắc Mộc khác Mộc khắc Kim. Ngũ hành ở đây là mô hình quan hệ truyền thống, không phải mô tả các phản ứng vật chất. Gán nhãn đúng chứng tỏ bạn làm đúng quy tắc của mô hình, chưa chứng minh một sự việc ngoài đời sẽ xảy ra.

Ví dụ cung Kim: tính đủ năm quan hệ

Đây là bài tập khái niệm với mốc Kim, không phải một lần gieo thật và không dựng sáu hào giả. Trước hết xét hai quan hệ dễ nhận: Thổ sinh Kim nên hào Thổ là Phụ Mẫu; Kim cùng Kim nên hào Kim là Huynh Đệ. Tiếp theo, Kim sinh Thủy nên hào Thủy là Tử Tôn. Ở mỗi phép tính, tên được gán cho hành hào đang so, còn Kim của cung vẫn giữ nguyên làm mốc.

Hai quan hệ khắc hoàn tất bảng: Kim khắc Mộc nên hào Mộc là Thê Tài; Hỏa khắc Kim nên hào Hỏa là Quan Quỷ. Như vậy cung Kim có Thổ Phụ Mẫu, Kim Huynh Đệ, Thủy Tử Tôn, Mộc Thê Tài, Hỏa Quan Quỷ. Tăng San Bốc Dịch, chương Lục thân ca, ghi bảng tương ứng cho cung Càn và Đoài. Chưa có địa chi, vị trí hay động tĩnh cụ thể thì không được biến bài tập này thành một bản luận tình huống.

Cùng hành Thổ, đổi cung thì đổi tên thế nào?

Dùng ba quẻ làm mốc tra cứu sẽ thấy vì sao không thể học thuộc rằng Thổ luôn là Phụ Mẫu. Thuần Càn thuộc cung Càn hành Kim: Thổ sinh Kim, nên hào Thổ mang tên Phụ Mẫu. Thuần Khôn thuộc cung Khôn hành Thổ: Thổ cùng Thổ, nên mang tên Huynh Đệ. Thuần Tốn thuộc cung Tốn hành Mộc: Mộc khắc Thổ, nên hào Thổ là Thê Tài. Đây là so sánh quy tắc giữa ba cung, không phải ba kết quả gieo liên tiếp.

Hành của hào không thay đổi trong phép so sánh; điều thay đổi là mối quan hệ với mốc. Tuy nhiên, đừng đem thao tác đổi cung giữa ba quẻ độc lập áp vào từng hào biến của một bảng. Theo phép đang dùng trên website, hào biến vẫn đặt lục thân theo cung quẻ chính. Không chuyển sang hành cung của quẻ biến để đặt lại nhãn. Cần phân biệt rõ việc so sánh ba bảng riêng với việc theo dõi biến đổi trong một bảng.

Lục thân, Thế Ứng và dụng thần là ba lớp khác nhau

Lục thân trả lời hào có quan hệ ngũ hành nào với cung. Thế và Ứng đánh dấu những vị trí theo phép bát cung, thường được dùng để xét phía mình và phía đối diện tùy câu hỏi. Một hào có thể vừa là Phụ Mẫu vừa giữ Thế; hai thông tin không loại trừ nhau. Thế không phải nhóm lục thân thứ sáu. Cũng cần phân biệt với lục thú như Thanh Long, Bạch Hổ, vốn là một cột ký hiệu khác.

Dụng thần là trọng tâm chọn theo việc hỏi trong phương pháp đang theo. Với chuyện chuẩn bị tài liệu cho một buổi học, Phụ Mẫu có thể được xét vì liên tưởng truyền thống đến văn bản; đó không phải thông báo rằng cha mẹ sẽ xuất hiện. Quan Quỷ có thể được liên hệ với chức trách trong câu hỏi công việc, không phải người xấu. Các liên hệ phải nói rõ căn cứ, không gán vai cho một người chỉ vì tên nhãn nghe giống điều ta lo.

Từ bảng tên đến cách đọc có thể kiểm tra

Đọc một lời giải, hãy tìm đường đi từ quẻ chính đến cung, từ địa chi đến hành, rồi từ sinh khắc đến tên. Sau bước ấy mới xét lý do chọn dụng thần, tháng ngày, động tĩnh và quan hệ giữa các hào. Nguyên thần, kỵ thần trong chương chín Tăng San Bốc Dịch lại được xác định theo quan hệ với dụng thần, nên không được lẫn mốc ấy với mốc cung dùng để an lục thân. Một nhãn đơn lẻ chưa phải toàn bộ lập luận.

Lời hào sơ cửu của Thuần Càn dưới đây cho thấy thêm ranh giới văn bản: câu về rồng ẩn là kinh văn, còn cột lục thân là lớp kỹ thuật nạp giáp. Nếu liên hệ câu ấy với việc chuẩn bị trước buổi học, hãy ghi đó là vận dụng hiện đại. Một bản đọc hữu ích nên giúp bạn hỏi lại mục tiêu, tài liệu và trách nhiệm cụ thể; không dùng nhãn Quan Quỷ hay Thê Tài để kết tội người khác hoặc chốt một kết quả chắc chắn.

潛龍勿用。

Tiềm long vật dụng.

Rồng còn ẩn, chưa nên đem dùng.

Chu Dịch, quẻ Thuần Càn (1), hào sơ cửu; trích để phân biệt kinh văn với lớp kỹ thuật lục thân.

Hỏi đáp nhanh

Tại sao lục thân chỉ có năm nhóm tên trên bảng?
Lục thân là tên truyền thống; phép an đang xét dùng năm quan hệ ngũ hành tương đối với hành cung. Không có nhãn thứ sáu cần tự thêm, và Thế Ứng thuộc lớp vị trí riêng.
Quan Quỷ có chỉ ma quỷ hoặc một người xấu không?
Không. Đó là nhãn cho hành khắc hành cung. Tùy việc hỏi, cách luận truyền thống có thể liên hệ đến chức trách hoặc sự ràng buộc; bản thân nhãn không xác nhận con người hay hiện tượng siêu nhiên.
Hào biến có lấy cung của quẻ biến để an lại lục thân không?
Theo phép dùng trong bài và trên website, không. Hào biến vẫn so với hành cung của quẻ chính. Đừng nhầm quy tắc này với việc so sánh các quẻ độc lập thuộc những cung khác nhau.

Quẻ nhắc trong bài

Đọc tiếp