大畜

Quẻ 26 · Sơn Thiên Đại Súc

Thượng quái: Cấn (Sơn, Thổ) · Hạ quái: Càn (Thiên, Kim)

Sơn Thiên Đại Súc: quẻ của sự tích chứa lớn, trời nằm trong núi. Nên bồi đắp kiến thức, đức độ và sức lực, biết dừng đúng lúc rồi mới ra làm việc lớn.

Tượng quẻ

Quẻ Đại Súc có Cấn là núi ở trên, Càn là trời ở dưới. Trời lớn mà nằm gọn trong lòng núi, như kho tàng chứa đựng sức mạnh vô cùng. Chữ Súc có ba nghĩa: tích chứa, nuôi dưỡng và ngăn giữ. Núi dừng được sức mạnh của trời, nên quẻ nói về việc biết kiềm chế để tích lũy, chờ đủ đầy mới phát ra. Trình Di giảng cái được chứa lớn nhất là đạo đức và học vấn, còn Thoán truyện khen sự cương kiện, đốc thực, mỗi ngày làm mới đức mình.

Thoán từ

利貞，不家食吉，利涉大川。

Lợi trinh, bất gia thực cát, lợi thiệp đại xuyên.

Lợi về giữ chính, không ăn cơm nhà mà ra giúp đời thì tốt, lợi cho việc vượt sông lớn.

Người đã tích được nhiều tài đức thì không nên chỉ ngồi nhà hưởng riêng, mà nên ra gánh việc chung, Thoán truyện gọi đó là nuôi người hiền. Có đủ nội lực thì mới dám vượt sông lớn, tức làm việc khó. Như người kỹ sư sau nhiều năm học tập, tích kinh nghiệm, đến lúc nhận dẫn dắt một công trình lớn cho cộng đồng.

Đại Tượng

天在山中，大畜；君子以多識前言往行，以畜其德。

Thiên tại sơn trung, Đại Súc; quân tử dĩ đa thức tiền ngôn vãng hạnh, dĩ súc kỳ đức.

Trời ở trong núi là hình tượng quẻ Đại Súc; người quân tử theo đó mà ghi nhớ nhiều lời nói và việc làm của người xưa, để bồi đắp đức của mình.

Núi chứa được trời vì có chiều sâu, người tích được đức vì chịu học hỏi từ những người đi trước. Lời hay, việc tốt của tiền nhân là kho kinh nghiệm không tốn tiền mua. Như người mới khởi nghiệp chịu đọc tiểu sử, hỏi chuyện các bậc đàn anh, tránh được nhiều vấp ngã mà người khác đã trải.

Hào từ

  1. Hào 1 · 初九

    有厲利已。

    Hữu lệ lợi dĩ.

    Có nguy, lợi ở chỗ dừng lại.

    Sơ Cửu là hào dương ở vị dương, hăng hái muốn tiến nhưng bị Lục Tứ ở trên ngăn lại. Biết thế chưa thuận mà dừng thì Tiểu Tượng nói sẽ không phạm vào tai vạ. Như nhân viên mới nhiều ý tưởng, được cấp trên bảo tạm hoãn, chịu chờ và học thêm thường có lợi hơn cố làm cho bằng được.

  2. Hào 2 · 九二

    輿說輹。

    Dư thoát phúc.

    Xe tháo bỏ thanh nối thùng với trục, tự dừng lại.

    Cửu Nhị dương ở vị âm, đắc trung, bị Lục Ngũ ngăn giữ, nhưng nhờ trung đạo mà tự biết dừng, như người tự tháo trục xe không đi nữa. Tiểu Tượng nói ở giữa nên không có lỗi. Giống người đang muốn nghỉ việc lập nghiệp mà thấy tích lũy chưa đủ, tự quyết định ở lại thêm một thời gian, không ai phải ép.

  3. Hào 3 · 九三

    良馬逐，利艱貞。日閑輿衛，利有攸往。

    Lương mã trục, lợi gian trinh. Nhật nhàn dư vệ, lợi hữu du vãng.

    Ngựa tốt cùng nhau rong ruổi, lợi ở chỗ biết gian khó mà giữ chính. Hằng ngày luyện tập việc đánh xe và phòng vệ, lợi cho việc tiến hành.

    Cửu Tam là hào dương ở cuối quẻ Càn, Thượng Cửu cũng là dương nên không ngăn mà cùng chí hướng, như hai con ngựa tốt cùng phi. Tiểu Tượng nói lợi tiến vì hợp chí với người trên. Dù đường đã mở, lời hào vẫn dặn phải biết khó và luyện tập mỗi ngày. Như người vừa được giao trọng trách vẫn đều đặn trau dồi kỹ năng, chuẩn bị phương án dự phòng.

  4. Hào 4 · 六四

    童牛之牿，元吉。

    Đồng ngưu chi cốc, nguyên cát.

    Thanh gỗ buộc ngang sừng con bò non, rất tốt.

    Lục Tứ âm ở vị âm, đắc chính, ngăn giữ Sơ Cửu ngay từ lúc còn non, như buộc gỗ vào sừng con nghé để nó khỏi húc người. Ngăn từ sớm thì nhẹ nhàng mà hiệu quả, Tiểu Tượng nói có niềm vui. Giống cha mẹ dạy con thói quen tốt từ nhỏ, dễ hơn nhiều so với sửa khi con đã lớn.

  5. Hào 5 · 六五

    豶豕之牙，吉。

    Phần thỉ chi nha, cát.

    Nanh của con lợn đã thiến, tốt.

    Lục Ngũ âm nhu ở ngôi tôn, đắc trung, ngăn giữ Cửu Nhị cương mạnh. Không bẻ nanh mà thiến con lợn, tính hung tự giảm, nanh còn đó cũng không làm hại ai, tức là xử từ gốc. Tiểu Tượng nói có phúc lành. Như người quản lý không cấm đoán từng hành vi mà sửa cơ chế gây ra hành vi ấy, việc tự êm.

  6. Hào 6 · 上九

    何天之衢，亨。

    Hà thiên chi cù, hanh.

    Đường trời rộng mở biết bao, hanh thông.

    Thượng Cửu ở cuối quẻ, thời tích chứa đã đến cùng thì chuyển sang thông, như con đường giữa trời không gì cản trở. Tiểu Tượng nói đạo được thi hành rộng lớn. Giống người sau nhiều năm âm thầm học và làm, đến lúc năng lực được nhìn nhận, có cơ hội đem sở học ra giúp ích.

Khi hỏi về

Công việc

Có xu hướng là giai đoạn tích lũy: học thêm, rèn kỹ năng, xây uy tín. Nếu đang bị kìm lại thì nên xem đó là thời gian chuẩn bị chứ không phải mất mát. Khi đã đủ đầy, những việc lớn thường mở ra thuận lợi hơn.

Tình duyên

Mối quan hệ hợp với việc vun đắp lâu dài, tích những điều tốt đẹp nhỏ mỗi ngày. Nên biết kiềm chế cảm xúc nóng vội. Sự chín chắn và kiên nhẫn có xu hướng làm tình cảm sâu thêm.

Tiền bạc

Hợp với tiết kiệm và tích lũy đều đặn. Nên kiềm chế các khoản chi bốc đồng, dành phần cho học tập và tài sản lâu dài. Đầu tư lớn chỉ nên tính khi đã có nền vững và hiểu rõ việc mình làm.

Nhà cửa

Gia đình hợp với việc giữ gìn nề nếp, kể cho con cháu nghe chuyện của ông bà, cha mẹ. Dạy trẻ thói quen tốt từ sớm thường nhẹ nhàng hơn sửa về sau. Cùng nhau tích góp cho những dự định chung.

Học tập

Rất hợp với việc học sâu, đọc nhiều, ghi chép kỹ. Nên đọc sách của người đi trước và rút kinh nghiệm từ họ. Kiên nhẫn tích lũy, đừng vội thể hiện khi chưa vững.

Sức khỏe

Hợp với việc bồi dưỡng sức lực từ từ: ngủ đủ, vận động đều đặn, giữ tinh thần ổn định. Nên kiềm chế thói quen làm việc quá sức để giữ năng lượng lâu dài. Khi có vấn đề về sức khỏe, hãy gặp bác sĩ để được khám và tư vấn.

Lời khuyên

Đây là lúc tích chứa: học hỏi người xưa, rèn luyện mỗi ngày và biết dừng khi chưa đủ sức. Nội lực đầy đủ rồi thì nên mạnh dạn ra gánh việc lớn, đừng chỉ giữ cho riêng mình.

Quẻ liên quan

Có việc đang băn khoăn? Gieo một quẻ cho riêng câu hỏi của bạn.

Gieo quẻ

Nội dung tham khảo theo kinh điển Kinh Dịch, không phải lời tiên đoán.